گفتوگو با متولیان بستههای تحول و نوآوری آموزش علوم پزشکی
دکتر منظم از تلاش برای راه اندازی دو مرکز رشد جدید خبر داد
مدیر توسعه فناوری دانشگاه و متولی بسته حرکت به سوی دانشگاه های نسل سوم، اجرای 121 طرح تحقیقاتی با منابع خارج از دانشگاه، ایجاد 35 شرکت دانش بنیان و صادارت یک میلیون دلاری محصولات دانش بنیان در سال 94، را بخشی از اقدامات دانشگاه به سوی دانشگاه نسل سوم بیان کرد.
تحول نظام آموزشی علوم پزشکی با تأکید بر اولویتهای کشور بهعنوان گام چهارم طرح تحول نظام سلامت در قالب 12 بسته از سوی معاونت آموزشی وزارت بهداشت، درمان و آموزش پزشکی تدوین و به دانشگاهها ابلاغشده است.
این بستهها با توجه به نیازهای مهم کشور در عرصه سلامت، تأکید بر اعتلای جایگاه دانشگاهها و ورود به عرصه دانشگاههای هزاره سوم، تحقق آموزش پاسخگو و عدالت محور، بهرهمندی از فناوریهای نوین و توجه به نهادینهسازی اخلاق حرفهای تدوین و به دانشگاهها ابلاغشده است.
دکتر محمدرضا منظم مدیر توسعه فناوری دانشگاه به تشریح بسته حرکت بهسوی دانشگاههای نسل سوم پرداخت و گفت: با اجرای این بسته انتظار میرود دانشگاهها از نسل دوم به نسل سوم گذر کنند و وابستگی دانشگاههای علوم پزشکی به بودجههای دولتی به حداقل رسیده و نقش دانشگاهها در اقتصاد مقاومتی روشن شود.
از قرون وسطی تا نسل سوم
مدیر توسعه فناوری دانشگاه با اشاره به سیر تکامل دانشگاهها گفت: در نسل اول یا دانشگاههای قرون وسطی که از قرن سیزدهم تا نوزدهم ادامه داشت هدف اصلی آموزش به شیو مدرسهای و همگانی و برون داد این دانشگاهها تربیت متخصص بود.
دکتر منظم با بیان اینکه در دانشگاههای نسل دوم یا هامبولت که بسیاری از دانشگاههای کشور در این مقطع قرارگرفتهاند، هدف اصلی تبدیل ثروت به دانش است افزود: در این دوره که از قرن نوزدهم به بعد ادامه پیدا کرد در کنار آموزش، پژوهش نیز موردتوجه قرار گرفت. در این نسل با استفاده از علوم جدید، دانش، تک تخصصی شد. برون داد این نسل نیز تربیت متخصصان و محققان در رشتههای مختلف است.
ویژگی دانشگاههای نسل سوم
وی هدف دانشگاههای نسل سوم را تبدیل دانش به ثروت دانست و افزود: نقش این ثروت در کاهش وابستگی به منابع دولتی و خلق منابع جدید بهمنظور افزایش تحقیقات تخصصی و بنیادی و... است. در حقیقت این دانشگاهها در کنار آموزش و پژوهش به بهرهبرداری از دانش میپردازند.
مدیر توسعه فناوری دانشگاه با اشاره به ویژگی دانشگاههای نسل سوم گفت: دانشگاههای نسل سوم باید بتوانند در فضای بینالمللی رقابت کنند و همزمان با آموزش و پژوهش با برنامهریزی ویژه برای نخبگان خود، خلاقیت را پرورش دهند.
دکتر منظم دانشگاههای آکسفورد و کالیفرنیا را دو نمونه از دانشگاههای نسل سوم عنوان کرد و با اشاره به دستاوردهای آنان گفت: دانشگاه آکسفورد 41 درصد از بودجه خود را از محل تجاریسازی تأمین میکند و دانشگاه کالیفرنیا در مدت یک سال هزار و 776 اختراع ثبت و 66 شرکت جدید ایجاد کرده است.
وی در بخش دیگری از سخنان خود به همسویی این بسته باسیاستهای کلی نظام و فرمایشات مقام معظم رهبری مبنی بر اینکه «ایران باید کشوری عالم شود و جوانان ما باید با حرکتی جهادی علم را به فناوری، فناوری را به صنعت و صنعت را به توسعه کشور وصل و مرتبط کنند» تأکید کرد و گفت: براساس سیاستهای کلی اقتصاد مقاومتی، نقشه جامع علمی کشور و ساماندهی نظام ملی نوآوری بهمنظور ارتقا جایگاه جهانی کشور، افزایش سهم تولید و صادرات محصولات و خدمات دانشبنیان، دانشگاهها باید در این زمینه نقشآفرین باشند.
مدیر توسعه فناوری دانشگاه با اشاره به محورهای بسته حرکت بهسوی دانشگاههای نسل سوم گفت: این بسته از 4 محور تشکیل شده است که ارائه گزارشهای مربوط به دو محور «بازبینی و بازنگری ساختار دانشگاه» و «کارآفرینی شرکتها و محصولات» به حوزه مدیریت توسعه فناوری دانشگاه محول شده است.
بازبینی و بازنگری ساختار
دکتر منظم به بیان شاخصهای هر محور پرداخت و گفت: در شاخص حاکمیت فناوری از سال 1391 تاکنون آییننامهها و شیوهنامههای متعددی در دانشگاه مصوب شده که با ابلاغ بستههای تحول و نوآوری آموزش، آن را بهعنوان الگو در اختیار دانشگاههای متقاضی قرار میدهیم.
وی با اشاره به سهامداری دانشگاه در دو صندوق غیردولتی سلامت تهران و تجهیزات پزشکی گفت: لازمه تجاریسازی همکاری با بخش خصوصی است به این منظور از سال گذشته قرارداد عاملیت با صندوق تجهیزات پزشکی منعقد و بخشی از کارها آغاز شده است.
مدیر توسعه فناوری دانشگاه، تبدیل دفتر ارتباط با صنعت دانشگاه به مدیریت توسعه فناوری را از دیگر اقدامات انجام شده در زمینه حاکمیت فناوری دانست و افزود: در چارت سازمانی جدید علاوه بر دو بخش قبلی ثبت اختراع و طرح ارتباط با صنعت دو بخش مهم تجاریسازی و امور شرکتهای دانشبنیان و هماهنگی مراکز رشد بهمنظور حمایت از فناوران به این مجموعه اضافه شده است.
دکتر منظم توسعه دانش حرکت بهسوی فناوری را شاخص دیگر محور بازبینی و بازنگری زیرساختها عنوان کرد و گفت: در سال 94، برای اعضای هیئتعلمی 2 هزار نفر ساعت کارگاه آموزشی برگزار شد که با 93 درصد رضایتمندی همراه بود. امسال نیز این کارگاهها در سطح مدیران، رابطان ارتباط با صنعت دانشکدهها و دیگر مراکز دانشگاه و دانشجویان برگزار میشود.
وی با اشاره به شاخص ترویج و فرهنگسازی در این زمینه گفت: از سال گذشته، برای نخستین بار، 18 آبان را بهعنوان روز فناوری سلامت نامگذاری کردیم و هر سال برنامه مفصلی به این منظور خواهیم داشت.
کارآفرینی و خلق ثروت
مدیر توسعه فناوری دانشگاه، به بیان اقدامات انجام شده در محور کارآفرینی و خلق ثروت پرداخت و افزود: در زمینه پژوهشهای فناورانه که یکی از شاخصهای این محور است؛ طی سال گذشته، 121 طرح، عقد قرارداد و اجرا شد که بالغ بر 8 میلیارد تومان جذب منابع برای دانشگاه به همراه داشت. این رقم در طول 4 سال گذشته قابل توجه است هرچند که با دانشگاههای پیشرفته فاصله زیادی داریم ولی شروع خوبی محسوب میشود.
دکتر منظم ایجاد مرکز رشد جدید و شرکتهای دانشبنیان را شاخص دیگر این محور عنوان کرد و افزود: دانشگاه 5 مرکز رشد دارد و در حال پیگیری ایجاد 2 مرکز رشد دیگر است که یکی به دانشجویان بخصوص دانشجویان تحصیلات تکمیلی اختصاص خواهد یافت و دیگری در حوزه فناوری سلامت به فعالیت میپردازد.
وی از افزایش شرکتهای دانشبنیان خبر داد و گفت: در سال 93 در مجموع 3 یا 4 شرکت دانشبنیان در دانشگاه فعالیت داشت درحالیکه در طول سال 94، این رقم به 35 شرکت رسید که برای یک سال موفقیت خوبی است.
مدیر توسعه فناوری دانشگاه، با اشاره به شاخص اعطای اعتبارات تشویقی به دانشگاهها گفت: براساس توافقنامهای که با معاونت علمی و فناوری ریاستجمهور منعقد شده، به ازای تجاریسازی محصولات دانشبنیان دانشگاه، 5 درصد بهعنوان اعتبار تشویقی در اختیار دانشگاه قرار میگیرد.
وی افزود: در سال اول اجرای این توافقنامه توانستیم 500 میلیون تومان جایزه دریافت کنیم و امسال با توجه به افزایش تعداد شرکتها احتمال افزایش این رقم وجود دارد.
دکتر منظم ارائه تسهیلات فناورانه را شاخص دیگری در محور کارآفرینی و خلق ثروت بیان کرد و افزود: سال 94، برای 15 طرح درخواست تسهیلات ارسال که از این تعداد با 9 طرح موافقت شد و حدود 2 میلیارد و 100 میلیون تومان وام در اختیار فناوران قرار گرفت و اکنون این 9 طرح تجاریسازی شده است.
مدیر توسعه فناوری دانشگاه، از صادرات یک میلیون دلاری محصولات دانشبنیان در سال 94 خبر داد و افزود: تاکنون 53 محصول در مراکز رشد دانشگاه در زمینه دارو و تجهیزات پزشکی تولید شده است که از کیفیت قابل قبولی برخوردار است بهعنوانمثال اخیراً دستگاه الکتروریس صنعتی را به کره جنوبی که تکنولوژی پیشرفتهای دارد صادر کردهایم.
دکتر منظم در جمعبندی سخنان خود تصریح کرد: این اقدامات بخشی از کارهای بسیاری است که برای رسیدن به دانشگاههای نسل سوم باید انجام دهیم.
خبرنگار: سمیرا کرمی
عکس: میثم عطری